Vruchtgebruik, erfpacht en opstal van begin tot einde: waardering, verlenging en beëindiging onder de fiscale loep genomen

Vruchtgebruik, erfpacht en opstal blijven essentiële instrumenten binnen de vastgoedpraktijk - zowel voor projectontwikkelaars als voor natuurlijke personen (al dan niet met het oog op successieplanning) - waar technische en fiscale nuances steeds meer aandacht vragen. Met een kritische blik van de fiscus op deze tijdelijke zakelijke rechten is het van groot belang om de regels en recente rechtspraak grondig te begrijpen.

Dit seminarie gidst u door de volledige levenscyclus van deze zakelijke rechten, van vestiging tot verlenging en beëindiging, met een focus op praktische en fiscale aspecten die elke cijferberoeper moet kennen, zowel met betrekking tot directe als indirecte belastingen.

Zo zien we bijvoorbeeld bij de vestiging van een vruchtgebruik vaak dat een vennootschap het recht aankoopt, wat verschillende voordelen met zich meebrengt. Zo kan de investering gespreid worden en kunnen afschrijvingen geboekt worden op de aanschaffingswaarde. Bovendien kunnen de kosten die verbonden zijn aan het vruchtgebruik meestal als beroepskosten worden afgetrokken, mits wordt voldaan aan de finaliteitsvoorwaarde zoals omschreven in artikel 49 WIB 92. Toch loopt dit in de praktijk niet altijd zonder risico’s, want de fiscale administratie heeft al vaker twijfels geuit over de reële waarde van het vruchtgebruik, zeker bij gesplitste aankopen waarbij de vennootschap vruchtgebruiker is en een bedrijfsleider blote eigenaar. Het is dan ook cruciaal om de waardering correct en volgens geldende richtlijnen vast te stellen, waarbij gangbare formules zoals die van Janssens-Ruysseveldt en de rulingcommissie van 2016 uitvoerig worden besproken. Welke formule stelt de fiscale administratie voor? Hoe controleert zij dit? En hoe kijkt de rechtspraak hiernaar?